[Kde-i18n-fry] Fryske oersetting fan KDE 3.4

[Rinse de Vries]

Hallo allemaal, 

Jullie ontvangen deze e-mail, omdat je in het verleden hebt aangegeven 
belangstelling te hebben voor het vertalen van KDE in het Fries, of 
nieuwsgierig bent geweest naar het project.

Allereerst mijn excuses voor mijn lange afwezigheid, ivm ziekte ben ik een 
tijd uit de roulatie geweest.

Maar ik ben er weer, en mooi op tijd, aangezien de vertaalslag van de 
eerstvolgende versie, KDE 3.4 begin december van start gaat :)

Om jullie geheugen weer wat op te frissen, en om een idee te geven wat de 
bedoeling is heb ik een kleine vraag en antwoord opgesteld.

Verder wil ik eenieder die nog steeds belangstelling heeft in het meehelpen 
met, of het volgen van, het Friese vertaalproject  om lid te worden van onze 
mailinglist kde-i18n-fry at kde.org

Lid worden is eenvoudig: stuur een leeg bericht met als onderwerp 
'subscribe' (zonder aanhalingstekens) naar kde-i18n-fry-request at kde.org

Wees niet bang dat je overspoeld zult worden met e-mail uit deze lijst, 
vertaallijsten zijn meestal erg rustig (de Duitse lijst verstuurt bijv. maar 
2 mails per maand, de Nederlandse lijst gemiddeld 4 per dag)

Ok, hier de vraag en antwoord.

1: Wie ben ik?
Nou, ik ben Rinse de Vries, coördinator van de vertaling van KDE in het 
Nederlands. Ik ben al 6 jaar betrokken bij de Nederlandse vertaling, dit team 
heeft met gemiddeld 3 actieve vertalers in die tijd meer dan 100.000 
programmateksten en documentatieteksten vertaald.
Sinds enige tijd ben ik ook coördinator van de Friese vertaling van KDE. 
Helaas ben ik, alhoewel ik geboren en getogen Fries ben, de Friese 
schrijftaal onvoldoende machtig om zelf actief mee te vertalen. Daarom heb ik 
de hulp van jullie nodig :)


2: Wat is KDE?
Zie www.kde.nl en www.kde.org
In het kort: KDE is een verzameling computerprogramma's voor Linux/Unix.

3: Hoe gaat het vertalen in zijn werk?
Alle programmatekst die kde-programma's gebruiken zijn uit de programmacode 
gevist en opgeslagen in tekstbestanden, zgn po-bestanden.
In deze bestanden plaatsen we onder de originele Engelstalige tekst de 
bijhorende Friese vertaling. In principe kan dit vanuit een willekeurige 
tekstverwerker, maar handiger is om dit te doen vanuit een gespecialiseerd 
vertaalprogramma, de zogenaamde po-editor. Een po-editor splitst de bestanden 
keurig op in een Engelstalig en vertaalgedeelte, zodat je bovenin het venster 
telkens de Engelstalige tekst ziet, en onderin het venster de Friese 
vertaling typt.

4: Met welke programma's vertalen we de po-bestanden?
Er zijn 2 programma's die hiervoor in aanmerking komen:

1 - kbabel. 
kbabel is een po-editor die speciaal voor KDE geschreven is. Het programma 
sluit daardoor naadloos aan op de vertaalbehoefte van KDE, en door ingenieuze 
mechanismen, zoals het automatisch vertalen van veelvoorkomende tekst, 
foutopsporing en het invoegen van opmaak-tags e.d. de meest ideale van de 
twee programma's. kbabel is echter alleen beschikbaar onder Linux, en vereist 
dus dat Linux is geinstalleerd op de pc. kbabel wordt standaard meegeleverd 
met Linux.
Eventueel is het ook mogelijk om Linux vanaf cd-rom te draaien, zonder het te 
installeren op de pc. Om dit mogelijk te maken dient de pc te beschikken over 
een fat32-partitie (windows 95,98,ME; XP gebruikt vaak NTFS) voor het openen 
en opslaan van de po-bestanden.
Kijk voor een korte uitleg over kbabel op 
http://www.kde.nl/doc/kbabel-kickstart/

2 - poedit.
Dit is het alternatief voor kbabel en draait onder Windows. Het programma is 
te downloaden op http://poedit.sourceforge.net/
Het programma is minder uitgebreid dan kbabel, maar is voor ons project op 
zich voldoende.

5: Welke kennis dient men te bezitten om te kunnen vertalen?
vereiste is uiteraard kennis van de Friese taal.
Kennis van de Engelse taal is meegenomen, maar niet een pré. Dit omdat we in 
principe niet de Engelstalige tekst vertalen, maar de reeds bestaande 
Nederlandse vertaling overschrijven.
Grote voordeel hiervan is dat de Angel uit het vertalen (dus van: hoe is de 
tekst bedoeld?) al door het Nederlandse team is verwijderd. Het vertalen in 
het Fries zal daardoor een stuk soepeler werken.

6: Hoeveel tijd gaat het vertalen me kosten?
Dat bepaal je helemaal zelf. De vertaling van KDE bestaat uit po-bestanden van 
diverse groottes, van 2 programmateksten tot meer dan 1000 per bestand. Als 
je veel tijd over hebt, dan vraag je om een groot bestand, wil je liever een 
beperkte tijd besteden aan de vertaling, dan vraag je een kleiner bestand 
uit.

7: wat gaan we precies vertalen?
de eerste stap is kdelibs. Dit is een verzameling programmabibliotheken die 
alle algemene taken afhandelen. Benk hierbij aan programmamenu's die in elke 
toepassing terugkomen, en aan dialoogvensters voor het openen/opslaan van 
bestanden, printen, etc..
Als kdelibs af is, dan zal elk kde-programma dus in feite al een stukje in het 
Fries zijn.
De volgende stap is kdebase. kdebase is de basisinstallatie van de KDE 
desktop. Vergelijk deze met een basis-installatie van bijv. Windows: je hebt 
dus een bureaublad, startmenu, verkenner, wat basale programma's voor 
internet en tekstverwerking, configuratiescherm, etc. in het Fries.
Met het voltooien van kdebase is de Friese vertaling van KDE een feit.
Na kdebase is het mogelijk om aanvullende programma's te vertalen. Denk aan 
e-mail, chatten, agenda, tekstverwerkers, etc. etc.

8: wat is de deadline?
kde 3.4 komt naar verwachting in maart uit. We hebben dus tot begin maart de 
tijd om kdelibs en het meerendeel van kdebase te vertalen.

9: hoeveel werk is al gedaan?
Andries is momenteel bezig met kdelibs.po, het hart van kdelibs. Als die af 
is, dan is kdelibs voor 40% al vertaald. Van het overige deel van kdelibs 
bestaan nog vertalingen uit het verleden, waardoor de status naar schatting 
op 60% uit komt.

10: wat als we de deadline niet halen?
Nou, niet meteen zo negatief :o)
Als we de deadlne niet halen is er geen man overboord, de eerstvolgende versie 
van KDE (3.4.1) komt een maand later uit, dus in april. Daarna volgt meestal 
om de twee maanden een update. We kunnen dus altijd later op de KDE-boot 
springen.

11: ok, ik weet genoeg, hoe kan ik aanvangen?
Beslis eerst wat je gaat doen: kbabel gebruiken in Linux, kbabel via een 
live-cd, of poedit onder Windows.
Download/installeer dit programma op je pc.
Neem dan contact met mij op (rinse at kde.nl) met het verzoek om po-bestanden ter 
vertaling te ontvangen. 
Geef dan meteen aan hoeveel tijd je wilt besteden aan het vertalen, zodat ik 
navenant een bestand kan uitzoeken.
Deze vertaal je in het Fries door de Nederlandse tekst te overschrijven.
Als je klaar bent stuur je het bestand terug naar mij.

12: ik heb nog vragen, waar kan ik die stellen?
het liefst op kde-i18n-fry at kde.org (lidmaatschap vereist), of anders 
rechtstreeks aan mij.

Tot zover deze (lange e-mail)!!

Ik hoop dat jullie inmiddels enthousiast zijn om te  beginnen met vertalen

Vriendelijke groet, 

Rinse de Vries